In de rubriek ‘Stad in de Kijker’ laten we elke editie een stads- of gemeentebestuur aan het woord en polsen we naar de initiatieven die genomen worden om natuurbeheer, groen en biodiversiteit te versterken. Na de realisatie van een groen buurtplein in Hijfte maakt de Oost-Vlaamse gemeente Lochristi zich op voor een nieuw grootschalig project: een groene long in het centrum. Net als in Hijfte staan ecologie, circulariteit, beleving en verbinding centraal.
Lochristi is onder groenprofessionals wellicht niet onbekend. Het is de Vlaamse sierteeltgemeente bij uitstek en bakermat van onder meer de begonia en de azalea, thuis van provinciedomein Puyenbroeck en onlangs nog het toneel van Demo Groen. In het centrum is van die groene identiteit vandaag echter nog relatief weinig zichtbaar. Daar bepaalt de N70 nog altijd sterk het straatbeeld, de steenweg tussen Gent en Lokeren die de dorpskern doorkruist.
“In het verkiezingsprogramma van 2018 namen we al het plan op om in het centrum een grote groenzone te creëren”, vertelt schepen van openbaar groen Frederic Droesbeke. “Vanwege de gezondheidscrisis liepen die plannen wat vertraging op, maar binnenkort gaan de werken effectief van start.”


De groene long, zoals het project genoemd wordt, zal zich uitstrekken van de Sint-Niklaaskerk tot de Kerkwegelakker en verschillende bestaande groenzones tot één coherente ruimte van circa 2 ha verbinden. “Sommige plekken, zoals de tuin van de dekenij, waren voordien niet publiek toegankelijk. Andere, zoals het oude kerkhof, werden amper nog bezocht. Door ze open te stellen en met elkaar te verbinden, krijgt onze dorpskern er een mooie groenzone bij. In de eerste plaats wordt het een park dat verschillende delen van het centrum met elkaar verbindt, maar we voorzien voldoende belevingszones waar bezoekers kunnen spelen, verpozen of even halt houden”, zegt Droesbeke.

Voor de opmaak van de plannen liet Lochristi zich ondersteunen door de landschapsarchitecten van Groen Inzicht. Zij ontwierpen enkele jaren eerder ook al een buurtplein in deelgemeente Hijfte. “Daar was veel aandacht voor onder meer ontharding, waterbeheer, circulariteit en inheemse beplanting. Dat sluit aan bij de visie die we ook voor dit project willen volgen. Bij de realisatie van de groene long zullen we dan ook zoveel mogelijk materialen hergebruiken. De stenen van de dekenij, die afgebroken werd om een open zicht te creëren, zullen bijvoorbeeld opnieuw gebruikt worden voor het bouwen van muurtjes.”
Voor de uitvoering van de plannen wordt momenteel een aannemer aangesteld. Die zal gedurende minstens één jaar ook instaan voor het onderhoud. Die periode kan tot drie keer worden verlengd. “Een bewuste keuze”, zegt Droesbeke. “Enerzijds omdat de eerste jaren van een nieuwe groenzone de meest arbeidsintensieve zijn; anderzijds omdat het de aannemer stimuleert om al bij aanleg rekening te houden met het toekomstig onderhoud, bijvoorbeeld door explosieve exoten grondig te verwijderen. Dat komt ook onze eigen groendiensten, die het onderhoud op termijn zullen overnemen, ten goede.” Om de opvolging op lange termijn te bewaken, werd daarnaast een beheerplan opgemaakt.

Het zijn niet alleen professionals die in de groenprojecten van Lochristi betrokken worden. Zowel bij de herinrichting van kleine buurtpleintjes als bij meer grootschalige projecten, worden er participatietrajecten opgezet. “Soms beperken we ons tot de directe buurtbewoners, maar in Hijfte werd de hele deelgemeente betrokken en op het ‘praatplan’ van de groene long gaven uiteindelijk meer dan 100 inwoners feedback”, zegt Droesbeke.
Opvallend is dat echt iédereen betrokken wordt. Naast volwassenen worden ook kinderen spelenderwijs bevraagd en in Hijfte was er zelfs aandacht voor honden. In samenwerking met twee hondengedragstherapeuten werd een hondenbelevingszone ingericht: geen klassieke hondenweide, maar een ruimte met water, struiken en speelelementen. Op vraag van bewoners komt er in de groene long onder andere een paviljoen met opslagruimte en openbare toiletten.