Platform voor de tuin- en groenprofessional
De afgelopen maanden deden het hart van elke gazonliefhebber bloeden. Met lede ogen moesten we aanzien hoe het ene grasperk na het andere zijn frisse groene kleur inruilde voor een levenloos roestbruin. Als tuinaannemer voel je dan een zekere machteloosheid. In het voorjaar was je nog met veel toewijding aan het verticuteren en bemesten om het gazon van je klanten op zijn paasbest te krijgen, en enkele maanden later zie je diezelfde graspracht wegkwijnen. Zelfs besproeien wordt dan wanhopig vechten tegen de bierkaai: je weet niet hoe lang de droogte zal aanhouden en of het waterrantsoen wel zal volstaan. Of we het nu leuk vinden of niet, lange droge periodes zijn een fenomeen waarop tuinaannemers zich moeten instellen en waarop ze hun gazonbeheer moeten afstemmen.
Eigenlijk moet een gazonexpert het jaar in twee periodes indelen: de periode voor de droogte, en de periode erna. Het tekort aan regen begint doorgaans rond begin mei en houdt aan tot half augustus. Omdat ook strenge winters schaarser worden, kan je de zorg voor het gazon steeds vroeger in het jaar opstarten. De focus in het voorjaar ligt er dan ook vooral op om het gras zo goed mogelijk voor te bereiden en te wapenen tegen de droge periode die eraan komt.
Er zijn twee punten waaraan de grasexpert in die aanloopfase werkt: Ten eerste, de bodem. Die moet voldoende capaciteit hebben om water op te slaan en vast te houden op een diepte die bereikbaar blijft voor het gras. De sleuteleigenschappen zijn hier een juiste structuur, voldoende doorlatendheid, voldoende organische stof en een bruisend bodemleven. Dit zijn eigenschappen die je niet zomaar in één jaar realiseert, maar die je gespreid over verschillende seizoenen opbouwt, onderhoudt en bewaakt. Ten tweede, de grasvegetatie zelf. Die moet bestaan uit de juiste cultivars, gezond zijn, over een stevig en diepstrekkend wortelstelsel beschikken, en een dichte begroeiing hebben. Doorzaaien, om grassoort en densiteit bij te sturen, maaibeheer en bemesting zijn hier de handvatten waarmee de gazonexpert het gazon in de beste vorm brengt, voor de strijd met de droogte weer aanbreekt.
De periode na de droogte is er vooral op gericht de vegetatie van de grasmat te herstellen, en de water- en andere reserves weer op te bouwen voor het komende voorjaar. Dit is voor gras de meest gunstige periode van het jaar: een hoge bodem- en luchttemperatuur, in combinatie met voldoende neerslag en luchtvochtigheid. De grasplanten ervaren dan nauwelijks stress waardoor het een dankbare periode is voor een greenkeeper om op korte termijn heel wat ingrepen uit te voeren.
Het is telkens weer wonderlijk hoe het ogenschijnlijk levenloze bruine gras na enkele malse regenvlagen weer heropveert en zijn groene kleed terug aantrekt. Toch is er schade geleden,en zijn er plaatsen waar het gras is afgestorven. Dat is leerrijk voor een gazonexpert: het geeft precies aan waar een probleem heerst. Dit kan te maken hebben met een tekort in de bodem, met activiteit op het gazon of met extreme blootstelling. Het loont dan ook de moeite om de oorzaak te achterhalen, en in het najaar de eerste stappen te zetten om die aan te pakken.
Ook al kleurt het gras ondertussen weer groen, er is heel wat bladmassa afgestorven. Daarom is het goed om het gazon in het najaar integraal aan te pakken. Maak de grasmat eerst weer zuiver door de overvloed aan dood organisch materiaal te verwijderen. Zo ontstaat er ruimte tussen de grasplantjes en kan zonlicht tot op de bodem doordringen. Dat stimuleert de fotosynthese in de nieuwe blaadjes, nodig voor de aanmaak van de extra suikers die het herstel vergt. Tegelijk stimuleert dit de wortelgroei en, bij sommige kruipende grassoorten, de bovengrondse uitlopers.
Om het verlies aan grasplantjes te compenseren en de grasdichtheid te herstellen, is het raadzaam om door te zaaien. Zaai door met minstens dertig gram per vierkante meter, zodat er een ruime instroom van fris jong gras ontstaat. Tegelijk kan je via de keuze van je grasmengsel, de grasvegetatie ook bijsturen op het vlak van droogteresistentie. Kies voor een geavanceerde doorzaaimachine die het gras op dichte zaailijnen meteen in de grond injecteert.
De gunstige omstandigheden van het najaar zorgen ervoor dat het jonge gras binnen twee weken opkomt. Dat is essentieel: elke week extra groeikans die het gras voor de winter krijgt, maakt dat de plantjes sterker zijn en over een beter wortelstelsel beschikken. Een aangepaste najaarsbemesting geeft het herstel nog een extra impuls.
Het najaar is ook een ideaal moment om te beluchten en nadien te topdressen. Zo verbeter je bijvoorbeeld de waterdoorlaatbaarheid, en zorg je er tegelijk voor dat er organische stof in de toplaag komt: broodnodig om water te bufferen. Het is ook een uitgelezen moment om met bodemverbeteraars aan de slag te gaan. De Belgische fabrikant ELIET ontwikkelde hiervoor zijn Jetzer®, een machine waarmee bodemverbeteraars meteen in de bodem kunnen worden ingewerkt. Zo breng je het product rechtstreeks in de wortelzone, wat de werking bevordert en productverlies beperkt.
De combinatie van de verjonging van de grasmat met een bodemverbeteraar kan voor een metamorfose zorgen die je, na de dorre zomeraanblik, niet voor mogelijk had gehouden. Uiteindelijk is dit wat gazonbeheer zo boeiend en intrigerend maakt, en wat zowel de tuinaannemer als de gazoneigenaar telkens weer die gelukzalige voldoening geeft.
