Als onderdeel van een werkontwikkelbedrijf is Ergon Kwekerij aan de rand van Eindhoven geen gewone kwekerij. “De mens is bij ons het uitgangspunt”, vertelt businessunitmanager Hans van der Staak. “Mensen ontwikkelen is onze taak, de planten zijn het product dat we daarbij gebruiken.”
Met drie hectare overkapte teelt, bijna drie hectare buitenteelt en twee hectare velden met moederplanten levert Ergon Kwekerij een breed assortiment stekken en plantgoed aan professionele kwekers: coniferen, taxus, kleinfruit, sierheesters en Ericaceae. “Daarbij zijn we allround”, licht Hans van der Staak, businessunitmanager, toe. “We knippen stekken van onze moederplanten en leveren die ongeworteld aan kwekers. Kwekers brengen ook stekhout naar ons toe, dat wij knippen tot stekjes en ongeworteld terugleveren aan de kweker. Daarnaast laten we stekken wortelen om ze geworteld te leveren. En we maken zelf van gewortelde stekken plantgoed om uit te leveren op potmaat P9,5.”
Wat deze Brabantse kwekerij bijzonder maakt, is dat ze onderdeel is van een werkontwikkelbedrijf. De werknemers zijn mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. “Dat geldt voor zo’n honderdvijftig mensen bij ons. Daarnaast zijn er ongeveer vijftien mensen kaderpersoneel”, vertelt Van der Staak. Ergon werkt samen met de gemeentes Eindhoven, Heeze-Leende, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre. “Per persoon wordt gekeken naar de mogelijkheden. Zijn die beperkt, dan start iemand op een beschutte werkplek. Dat is de kwekerij. De eerste stap is het ontwikkelen van werknemersvaardigheden zoals op tijd komen en eenvoudige opdrachten uitvoeren als stekjes wegsteken in een tray, stekjes knippen, plantgoed sorteren. Daarna kunnen ze, indien mogelijk, doorstromen naar een andere baan binnen Ergon. We hebben onder meer ook een groenbedrijf en een facilitair bedrijf. Daar moeten ze zelfstandiger kunnen werken, terwijl er bij de kwekerij er altijd een meewerkend voorman in de buurt is. Gaat dat goed, dan is de overstap naar een regulier bedrijf mogelijk. Maar sommigen blijven jarenlang bij de kwekerij, omdat ze die begeleiding nodig blijven hebben.”

“Mensen ontwikkelen is onze hoofdtaak, de planten zijn het product dat we daarbij gebruiken”, zegt Van der Staak. Daarvan merkt de klant overigens niets. “De klanten ontvangen gewoon kwaliteitsproducten. Het verschil is hoe wij werken. Wij hebben de processen opgeknipt in losse taken. Onze werknemers zijn ofwel bezig met stekken knippen, of met ze wegsteken in de trays. Die twee taken na elkaar uitvoeren, is vaak te complex.”
Bij de processen is er niet alleen oog voor de mens, maar ook voor andere aspecten van maatschappelijk verantwoord ondernemen. “We kweken de planten zo duurzaam mogelijk, met gesloten kringlopen voor water, meststoffen, plantenresten en plastic.” Voor veel klanten is dat aantrekkelijk. “Daarbij levert het vaak een hogere EMVI-score (Economisch Meest Voordelige Inschrijving, een methode die overheden gebruiken om een opdracht te gunnen aan de beste inschrijver, red.) op bij gemeentelijke aanbestedingen als ze met ons samenwerken.”
Tot 2015 hadden veel meer gemeentes een soortgelijke kwekerij. “Door de participatiewet hebben veel gemeentes hun kwekerij verkocht, maar wij zijn blijven bestaan”, zegt Van der Staak. “Dat is maar goed ook, want mensen komen bij ons echt tot hun recht omdat ze hier kunnen werken in een rustige omgeving met veel ruimte. We zien mensen hier opbloeien.”
