[00:03] Introductie en thema van de aflevering
Kris Vandekerckhove: Welkom bij GreenPro, de podcast voor professionals in de groensector. Vandaag duiken we in een onderwerp dat letterlijk aan de basis ligt van alles wat groeit en bloeit. Zaden. Maar we gaan verder dan dat. Want zaden spelen ook een cruciale rol in biodiversiteit, een thema dat vandaag belangrijker is dan ooit. Dus hoe maak je als groenaannemer, ontwerper of overheid de juiste keuzes? Wat is de impact van zadenmengsels op onze natuur? En waar liggen de grootste kansen en valkuilen. Daarover gaan we in gesprek met Thijs Schoenmakers van DSV Zaden, specialist in zaden en biodiversiteit. Welkom Thijs.
[00:45] Start van het gesprek en introductie gast
Thijs Schoenmakers: Dank u, dank u. Jij komt uit het verre Limburg Thijs. Ja, Noord-Limburg om precies te zijn, dus het is niet langs de deur. Wij vertalen je straks wel met AI, dat we begrepen wat je zegt. Geen probleem. Prima, prima.
Kris Vandekerckhove: Goed, Thijs, kan je jezelf kort voorstellen en wat je rol is bij DSV Zaden alsjeblieft?
[01:06] Voorstelling van Thijs Schoenmakers
Thijs Schoenmakers: Nou, ik ben Thijs Schoenmakers, ik ben Sales Manager Recreatiegrassen bij DSV Zaden en die rol vervullen we dus als stukje advies, stukje verkoop en ik assisteer ons stukje product management met de ontwikkeling van mengsels voor de Nederlandse en Belgische markt.
[01:25] Positionering en onderscheid in de markt
Kris Vandekerckhove: Oké, en meteen de moeilijkste vraag helemaal in het begin. Waarin onderscheiden jullie je binnen die markt?
Thijs Schoenmakers: Waarin wij ons onderscheiden is vooral het stukje kennis en kwaliteit, in de mengsels durven stoppen en daarmee ook de markt opgaan.
Kris Vandekerckhove: Je bedoelt durven stoppen, wat bedoel je daarmee?
Thijs Schoenmakers: Dus wij kijken waar de behoefte ligt. En we kijken niet naar morgen, maar we kijken al naar overmorgen. Want als we kijken naar de klimaatverandering, dan moet onze kweker er nu al mee bezig zijn over tien jaar, wat ongeveer dan misschien wenselijk is. En vandaar dat we dat durven om te kijken waar de behoefte ligt.
Kris Vandekerckhove: Dus jullie kijken niet wat de klant wil, maar wat de klant echt nodig heeft dan. Jullie durven tegenspraak te bieden.
Thijs Schoenmakers: Ja, zeker. Het is af en toe dat een klant zegt, ik wil een bepaald gazon. En dan gaan we dieper op invragen, welke wensen er zijn of wat het doel moet zijn. En daar komen soms andere antwoorden uit dan in eerste instantie de klant heeft gevraagd. Want een gazon kan op meerdere manieren ingericht worden.
[02:35] Belang van zaden voor biodiversiteit
Kris Vandekerckhove: Oké. Zaden, dat klinkt simpel, maar het is eigenlijk de basis. Samen met de bodem leerden we van alles. Waarom zijn zaden zo cruciaal voor biodiversiteit?
Thijs Schoenmakers: Zaden zijn belangrijk omdat je daarmee je biodiversiteit een stimulans kunt geven. Als je zaden, in de breedste zin, nou hebben we het over graszaden, maar we kunnen het ook over de bloeimengsels hebben. Graszaden heb je ook in meerdere varianten van, dus daar zit een verschil in, in soorten. En uiteindelijk is dat een stukje diversiteit verhogen. Een combinatie van zaden versterkt, dus dat worden mengsels en dat versterkt elkaar. Dat je altijd in multiculturen denkt in plaats van in monoculturen.
[03:20] Veelgemaakte keuzes in gazonmengsels
Kris Vandekerckhove: Oké, oké. Wat zijn de typische fouten die je vandaag nog veel te vaak ziet gebeuren in het gebruik van mengsels?
Thijs Schoenmakers: Ja, zijn het fouten? Ik wil het niet fouten noemen, maar er wordt nog heel vaak, voor gazons, wordt nog heel vaak gewoon een sportmengsel toegepast, zeg maar. Omdat dat een gemeengoed is wat eerder altijd heel snel werd gedaan. Zo van, oh, we zaaien maar een sportmengsel in, wordt snel groen en ziet ook chique uit. Maar op de lange termijn is dat vaak niet altijd de beste keuze voor een gazon bij iemand particulier.
Kris Vandekerckhove: Bedoel je dan dat dat Engels raaigras is?
Thijs Schoenmakers: Er is vaak een hoog aandeel Engels met alleen maar veldbeemd erin. En uiteindelijk is een gazonmengsel traditioneel ook wat roodzwenkgras in.
[04:07] Voorbeeldproject en impact van juiste zaadkeuze
Kris Vandekerckhove: Ja, oké. En heb je zo een specifiek voorbeeld van een project waarin de juiste zaadkeuze echt een verschil maakte? Waar u nu nog altijd trots op terugkijkt?
Thijs Schoenmakers: Ja, ik denk de grasdallen, het groen parkeren, de grasdallen, dat is wel echt een ding. Daar hebben we gewoon een goed mengsel voor kunnen ontwikkelen en dat heeft ook echt verschil gemaakt, zowel boven de grond als onder de grond. Dus boven de grond minder lengtegroei creëren, dus dat het onderhoud beperkt blijft, maar onder de grond een goede beworteling kunnen creëren wat uiteindelijk weer bijdraagt aan waterinfiltratie, maar ook aan de sterkte van de grasmat.
[04:45] Belang van beworteling
Kris Vandekerckhove: Wat is voor jou dan goede beworteling?
Thijs Schoenmakers: Goede beworteling is als de beworteling dus diep in het substraat of ondergrond groeit, dus voeding kan krijgen daar, vocht en zuurstof. En uiteindelijk hoe meer water eronder zit, hoe sterker dus die mat wordt of is.
[05:04] Inheemse soorten en klimaatverandering
Kris Vandekerckhove: Oké. We horen ook in de sector en vooral van de lokale overheden dan, als er offertes moeten gemaakt worden om bepaalde parken aan te leggen, dat er nog heel veel wordt gekeken naar inheemse soorten. Hoe kijk jij daar tegenaan?
Thijs Schoenmakers: Ja, daar kijken we wel altijd specialistisch tegenaan, ook vanuit onze kennishoek. Maar inheemse, en hoeverre is iets nog soms inheems als iets van vroeger is vertrokken. Ja, dan kan het ook zijn dat het door klimaatverandering de soort hier niet meer voorkomt en dan moet je juist dus op durven anticiperen door een aanpassing te doen. En ja, dus soms heb je dat dat men bepaalde soorten wil terugbrengen van het verleden, maar dat is gewoon niet altijd haalbare kaart en het moet wel een antwoord op durven geven. Van ja, er is een reden dat het hier niet meer groeit. En soms komen er nu andere soorten die er wat meer behoefte aan hebben terug. Dat zien we bij grasmengsels idem dito. Voor het klimaat, dat je kijkt naar droogtetolerante soorten. En dat is bij bloeimengsels ook zo. Dan ga je kijken naar welke soorten passen wat meer bij het hedendaagse klimaat.
[06:20] Esthetiek versus ecologische waarde
Kris Vandekerckhove: Inderdaad. En voel je soms bij de klanten dan de spanning tussen esthetiek en ecologische waarde?
Thijs Schoenmakers: Ja, zeker. We merken natuurlijk vanuit het gros van de mensen, heeft het over esthetiek, dus dat het mooi uitziet en bloeit en doet. Maar de achterliggende gedachte is, we willen ook daarmee de biodiversiteit stimuleren. Nu kan je dat, en dan gaat het misschien wat technisch, maar bijvoorbeeld van de korenbloem heb je dus een soort die een cultuurvorm is of een wildvorm. En de wildvorm heeft nut voor insecten en de cultuurvorm oogt hetzelfde, maar heeft minder effect voor de insecten. Kijk, en daar zit soms het verschil en dat maakt ook soms het prijsverschil in de diverse mengsels die beschikbaar zijn of te koop worden aangeboden. Dat heeft puur ook met de soortenkeuze te maken.
[07:13] Rol van mengsels voor insecten en bestuivers
Kris Vandekerckhove: Ik hoor je spreken over insecten, ik denk dan meteen aan bijen en allerlei andere dingen. Welke rol spelen die zaadmengsels dan in het ondersteunen van bestuivers bijvoorbeeld?
Thijs Schoenmakers: Ja, het zijn bestuivers natuurlijk. Je hebt de nectar, dat is natuurlijk het algemeen goed wat bij het gros van de insecten ook doet, maar je hebt ook de aanlokkelijkheid van bepaalde roofinsecten. Kijken we naar de eikenprocessierups, waar bijvoorbeeld sommige soorten weer roofinsecten van de eikenprocessierups aantrekken en dat zijn dan weer de waardplanten onder andere. Daar komen dan weer insecten op af die uiteindelijk de eikenprocessierups aanpakken of in ieder geval kunnen aanpakken. En zo ga je kijken hoe je mengsels in elkaar steekt en welke soorten er in thuis horen.
[08:02] Complexiteit van bloemenweides en doelgericht zaaien
Kris Vandekerckhove: Dus even zomaar een bloemenweide zaaien, dat is toch niet zo simpel als dat het lijkt?
Thijs Schoenmakers: Nee, de gedachte, daar komen we dan weer op het stukje van, vaak vragen we even door wat het doel is. Moeten we nu in braakliggend een stukje terrein voor een jaar lang esthetisch opknappen, of zit er echt een biodiversiteitsdoel achter? Soms wordt het ook gekoppeld daaraan, maar soms is het ook gewoon van, nou dan moet er een wat simpeler mengsel gewoon voor een jaar worden ingezaaid, puur voor het stukje onkruidonderdrukking en dat het wat netter uitziet.
[08:34] Beheer na het zaaien
Kris Vandekerckhove: En ik neem dan ook aan dat je het niet alleen zaait en het begint te kiemen en te groeien, maar er is ook natuurlijk beheer na het zaaien. Is dat een punt waar je niet tegenaan loopt, maar waar mensen specifieke vragen over hebben?
Thijs Schoenmakers: Ja, het is natuurlijk een geheel andere gedachtegang dan gras inzaaien of grasmengsels inzaaien. Dus je probeert mensen wel handvaten te geven hoe je bijvoorbeeld meerjarig effect creëert in een bloemenweide. Daar hoort een stukje beheer bij. Het is niet uitzaaien en daarna hoeven we er niets meer aan te doen. Maar het is gewoon ook daarna wat er wel een stukje beheer verlangt om als het uitgebloeid is, er iets aan te doen en het volgende seizoen ook weer een handeling te doen om het meerjarige effect terug te krijgen.
[09:25] Innovaties in zaden en grasrassen
Kris Vandekerckhove: Oké. Welke innovaties zie jij nog komen in de nabije of in de verre toekomst op vlak van zaden en biodiversiteit? Omdat je daarnet zei, jullie denken eigenlijk al tien jaar verder.
Thijs Schoenmakers: Ik denk dat vooral het stukje droogtetolerantie in de huidige grassen soms beter kan. Dat rassen ontwikkeld worden van de huidige soorten waar de droogtetolerantie beter in wordt. Ook de toepassing van andere droogtetolerante soorten zoals rietzwenk, om dat wat meer in gazon te laten komen. Daar zie ik ook nog wel een toekomst in. Uiteindelijk zie je al dat de rietzwenk, vroeger was het een hele grove grassoort en nu is die al door veredeling fijner veredeld, zodat die meer bij het huidige gazonbeeld past.
[10:13] Toekomst van biodiversiteit in stedelijke omgevingen
Kris Vandekerckhove: Oké. En als je kijkt naar biodiversiteit in stedelijke omgevingen, hoe zal dat eruitzien volgens jou binnen pakweg 10, 20 jaar?
Thijs Schoenmakers: Ik denk dat je gecreëerde plaatsen krijgt binnen steden waar men puur voor de biodiversiteit en esthetiek dingen aan gaat leggen. Of dat dan parken zijn of niet, maar dat dat specifieke plekken gaan worden waar dat beheersbaar is.
Kris Vandekerckhove: Met eventueel corridors ertussen?
Thijs Schoenmakers: Ja, met verbindingszones, dus dat je een soort groene stroken door een stad of een dorp krijgt, waar daarop ingezoomd wordt.
[10:53] Advies voor starters in de sector
Kris Vandekerckhove: Oké. En als er iemand net van school komt, een groenaannemer, een jonge gast, een jong meisje die helemaal klaar is om zich te smijten in de tuinaannemerij, in de groenaannemerij, waar beginnen ze het best volgens jou? Als ze bij jou komen aankloppen van Thijs, waar beginnen we? Wat moeten we weten? Wat moeten we echt weten?
Thijs Schoenmakers: Bodem, ik denk bodemkennis vooral. Bodemkennis is een van de belangrijkste dingen. Kijk, we kunnen allemaal het beste zaad of iets aanprijzen of willen verkopen. Maar als de bodem niet op orde is, dan kan er niks. Dus ik denk dat bodem, een beetje van de bodemkunde, iets afweten of waar je iets wil gaan doen wel van belang is. Want daar begint het. En dat is met beplanting zo, maar ook met het zaaien van gras of van bloeimengsels.
Kris Vandekerckhove: Dus eigenlijk begint alles bij de bodem?
Thijs Schoenmakers: Ja, daar begint het wel, ja. Dat klopt.
[11:43] Slotboodschap en visie op kunstgras
Kris Vandekerckhove: Om af te sluiten, als je nog zo één boodschap mag meegeven aan de sector, wat zou dat zijn? Iets wat je bezighoudt. Bijvoorbeeld, ik heb ergens gehoord een vogeltje fluiten hier in de gang, dat je iets hebt tegen kunstgras.
Thijs Schoenmakers: Ja. Ja, de boodschap is, kijk altijd natuurlijk van, probeer het op zo’n natuurmogelijke manier in te steken. Ik vind, kunstgras kan daar eigenlijk geen onderdeel van zijn, want alles wat onder het kunstgras zit, wordt min of meer afgesloten van het ecosysteem. En dan gaan we weer kijken naar wat er dan gebeurt. Je krijgt het hitte-eiland effect. De verdamping is minder. Als het kunstgras een keer opgeruimd moet worden, hebben we eigenlijk weer een afvalberg. Het zijn kleine dingetjes. En ik denk, kijk vooral naar een natuurlijke insteek. Hoe je toch op dan misschien een kleiner stukje gazon maar wel natuur.
[12:46] Afsluiting van de aflevering
Kris Vandekerckhove: Fantastisch. Hoe ziet jouw gazon eruit trouwens Thijs?
Thijs Schoenmakers: Ik heb een paar grasbollen. Ik woon nog in een verstedelijkte wijk dus helaas, daar ligt nog geen gazon. Met de droom is wel een wat groter gazon.
Kris Vandekerckhove: Mooi zo, mooi zo. Dank je wel Thijs. Dit was GreenPro, de podcast. Vond je deze aflevering met Thijs interessant? Deel hem gerust met collega’s in de sector. Wil je meer inzichten over groen, duurzaamheid en innovatie? Abonneer je op deze podcast en blijf op de hoogte via socials en de website van GreenPro. Bedankt voor het luisteren en graag tot de volgende aflevering. En nogmaals, Thijs van DSV Zaden, bedankt!
