Tagarchief: Hugo Maes

Hugo Maes is expertkweker van kermes- en steeneik

Lees het gehele artikel

Van toevallige vondst tot core-business

Zowat tien jaar geleden, tijdens een wandeling in een zuiders bos op grote hoogte, raakte hij geïntrigeerd door eikels van de Quercus ilex (steeneik) en de Quercus coccifera (kermeseik), die over de grond verspreid lagen. Hij besloot ze mee naar huis te nemen en te proberen om ze op te kweken. Vandaag is dat project zijn core-business.

Tekst Philip Doutreligne   |    Beeld Hugo Maes

Met zorg gekweekt

Nog steeds trekt hij elk jaar naar het buitenland om er eikels te verzamelen. De planten die in ons land werden aangeplant, zijn immers nog te jong om zelf reeds vruchten voort te brengen. Bovendien werkt hij enkel met eikels van planten met een klein blad. Hierdoor kunnen ze mooi strak gesnoeid worden en vormen ze een dicht bladerdek.

De jonge plantjes wennen probleemloos aan onze klimatologische omstandigheden. Ze worden regelmatig verpot in steeds grotere containers, tot ze de gewenste grootte bereikt hebben. Momenteel omhelst Maes’ aanbod in Quercus ilex plantmaten van 30/40 cm tot 100/125 cm. Het terrein waarop hij met zorg de jonge plantjes opkweekt, beslaat nu ruim een hectare, maar is dringend aan uitbreiding toe.

Hugo Maes controleert enkele jonge stekjes die worden opgekweekt.

Mooi en wintergoen

Quercus ilex is een bijzonder mooie plant, met gladde of getande leerachtige en donkergroene bladeren. De onderkant van het blad kleurt zilvergrijs. In mei en juni bloeit de steeneik met een overvloed aan zachtgele bloemen. De plant doorstaat zelfs zonder problemen de strengste winters en blijft grotendeels wintergroen.

Een plant voor de toekomst

Quercus ilex zal ongetwijfeld nog veel aan populariteit winnen. Enerzijds omdat ze resistent is tegen ziektes en insecten, anderzijds omdat ze extreme hitte en droogte kan verdragen eens ze goed ingeworteld is. De kermeseik kan bijvoorbeeld zelfs groeien in kiezelgrond! Vooral met de klimatologische opwarming en de steeds vaker voorkomende hittegolven in onze streek bieden Quercus ilex en coccifera mooie perspectieven. De kermeseik is bovendien een ideaal alternatief voor buxus, die steeds vaker belaagd wordt door de buxusmot. Dankzij het kleine blad kan de kermeseik even mooi in bolvorm gesnoeid worden.

Enkele zorgvuldig geselecteerde eikels.

Voor elk type aanplant

De steeneik is van oorsprong een boom die in zijn natuurlijke habitat hoog kan uitgroeien. De jonge planten laten zich echter door vormsnoei perfect in bedwang houden en vormen op die manier strakke, compacte en aaneengesloten hagen of lossere struiken. Ideaal dus voor de omheining van de tuin, voor de realisatie van tuinkamers of als in het oog springende massieven. Twee snoeibeurten per jaar, in april en september, volstaan om een strakke haagvorm te behouden. Quercus coccifera kan perfect als bodembedekker toegepast worden.

Erkenning uit professionele hoek

Het pionierswerk dat Hugo Maes verricht heeft, werpt stilaan zijn vruchten af, ook in professionele middens. Zo passen reeds veel tuinaannemers en tuinarchitecten zijn planten toe in hun eigen tuin. Ook specificeren ze in hun bestekken steeds vaker dat inlandse Quercus moet aangeplant worden, in plaats van ingevoerde soorten. Zo zijn hun klanten er zeker van dat de plant ons wisselende klimaat perfect aankan.

Ook voor grote projecten

De Quercus ilex en coccifera zijn niet enkel geschikt voor de particuliere tuin, ook bij grotere projecten zoals woonerven, appartementscomplexen en openbare gebouwen duiken ze steeds vaker op. Ook hier spelen overwegingen als ziekteresistentie, esthetiek, winterhardheid en beperkt onderhoud een doorslaggevende rol. Enkele opvallende, recente projecten waarbij aanzienlijke hoeveelheden steen- en kermeseik aangeplant werden, zijn ‘Duinenwater’ in Knokke en ‘Parkresidentie Ter Vichte Resort’ in Anzegem-Vichte.   

Wolken en massieven in steeneik of kermeseik

gpro2_hugomaes_foto8-kopieren
Lees het gehele artikel

Decoratief en winterhard: blikvanger in tuin en park

Stevig doch elegant, winterharde wolken en massieven hebben hun plaats in het moderne tuin- en parkontwerp al lang veroverd. Om ervoor te zorgen dat ze hun decoratieve rol eindeloos en met verve blijven vervullen, kweekt Hugo Maes in Waregem met veel aandacht steen- en kermeseiken met een klein, fris blad.

Voor de aanleg van massieven plant u 5 tot 7 planten per m2.

 

De steeneik of Quercus ilex groeit, net als kleine broer Quercus coccifera (kermeseik), vooral in Zuid-Europa en Noord-Afrika. Het is daar een van de meest voorkomende houtachtige gewassen, perfect in harmonie met de kalkrijke gronden en zachte temperaturen, en gekenmerkt door zijn vol bladerdek van leerachtige, gladde of hulstachtige, getande bladeren met viltgrijze tot zilverkleurige onderkant. Afhankelijk van de groeiplaats worden de bladeren in deze natuurlijke habitat zo’n 3 tot 8 cm groot, al heeft Hugo Maes een uitdrukkelijke voorkeur voor de Zuid-Franse planten met het kleinste blad. Jaarlijks selecteert hij in de garrigue daarom nauwgezet de beste eikels, die hij vervolgens in Waregem laat kiemen en verder opkweekt.

De Quercus ilex leent zich ook voor de creatie van strakke vlakken en lijnen in een modern tuinontwerp.

 

Compact en vol

De keuze voor eikels van Franse origine, in combinatie met de regelmatige snoei en uitgebreide verzorging die ze bij de verdere teelt in België krijgen, zorgt voor compacte, bossige en mooi vertakte planten met een klein en wintergroen blad. Met vijf tot zeven planten per m2 creëert u zo een volledig dicht en duurzaam massief, waarbij u zich dankzij het volle en stevige bladerdek nooit zorgen hoeft te maken over eventuele gaten in uw perfect gesculpteerde sierhaag.

Verliest de steeneik onder invloed van langdurige en extreme koude of droogte uitzonderlijk toch wat blad, dan laat nieuwe groei bovendien niet op zich wachten. Haast meteen verschijnt er ter hoogte van het verlies jong, vers blad.

Omdat de steeneik eerder traaggroeiend is, blijven massieven lange tijd perfect in vorm.

 

Goed voor elke snit

Om diezelfde redenen leent de Quercus ilex zich ook perfect tot de meest uiteenlopende snoeivormen. Golvende massieven langs een wandelpad of een natuurlijke vijver, decoratieve wolken als afwisseling in een anders vlak gazon, of strakke lijnen en vlakken ter afbakening van de tuinkamers in een modern ontwerp…: de mogelijkheden zijn eindeloos.

Omdat de steeneik eerder traaggroeiend is, blijven de massieven ook lange tijd perfect in vorm. Twee snoeibeurten per jaar – eentje in het late voorjaar en eentje in het vroege najaar – volstaan om zelfs de strakste contouren in ere te houden. Wordt er voor een lossere snoeivorm gekozen, dan zal u aan één snoeibeurt al genoeg hebben.

IJzersterk

Het onderhoud van massieven uit steeneik is ook op andere vlakken eenvoudig. In tegenstelling tot andere winterharde soorten die klassiek voor dergelijke aanplantingen gebruikt worden, is de Quercus ilex immers niet gevoelig voor ziekten, plagen en aantastingen. Vanwege zijn zuiderse oorsprong is hij goed bestand tegen zon, droogte, wind en zelfs zouten, terwijl Hugo Maes de plant met zijn lokale en zorgzame teelt perfect aan onze eigen winters en bodemgesteldheid wist aan te passen. Naast één of twee snoeibeurten, volstaat daardoor een jaarlijkse kalkbeurt.
Toch is er bij de aanplanting van massieven wel wat extra aandacht vereist, in het bijzonder tijdens droge, warme zomers. Opdat de plant goed kan inwortelen, is het op zo’n moment immers essentieel dat ze genoeg water krijgt. Valt er onvoldoende regen, dan moet er dus handmatig bijgegoten worden. Eens ingeworteld, is water geven niet meer nodig, ook niet bij extreme weersomstandigheden.

Vanwege zijn zuiderse oorsprong is de Quercus ilex goed bestand tegen zon, droogte en wind.

Ook voor kleine tuinen

Met de Quercus ilex kunnen in principe wolken en massieven tot zo’n drie meter hoog gerealiseerd worden, al wordt er in de praktijk doorgaans voor lagere wolken en vlakken gekozen.
Vooral in kleinere tuinen is er bovendien de vraag om met massieven in miniatuur te gaan werken. Daartoe leent vooral de Quercus coccifera of kermeseik zich. Deze planten worden niet hoger dan anderhalve meter, groeien nog trager en compacter dan de steeneik, en zijn zodanig goed bestand tegen droogte dat ze bijvoorbeeld ook in kiezels aangeplant kunnen worden.

Als bijkomende troef verkleuren de harde, gestekelde bladeren van deze miniversie in het voorjaar tot een warm, zacht brons. Dat levert doorheen het jaar een onverwacht schouwspel op in de tuin.  

Quercus ilex als wintergroene haag met karakter

hugo-maes1-kopieren
Lees het gehele artikel

De buxushaag kreeg het de laatste jaren hard te verduren, in onze streken – met dank aan de buxusmot. De hulsthaag, taxus of haagbeuk vormen een goed alternatief, maar als het van Hugo Maes afhangt, wordt het de Quercus ilex (steeneik), in haagvorm. Maes heeft zich als een van de weinigen in ons land toegelegd op de kweek van dit winterhard houtig gewas uit Zuid-Europa en Noord-Afrika.

Steeneik valt op door zijn dik, leerachtig en donkergroen blad met viltgrijze, zilverkleurige onderzijde. In mei en juni bloeit de steeneik met een overvloed aan zachtgele bloemen. Het blad kan gladgerand of hulstachtig getand zijn. Quercus ilex is wintergroen maar kan bij langere periodes van koude gedeeltelijk zijn blad verliezen, dat echter meteen door jong en vers blad vervangen wordt. Dit wintergroene aspect maakt de steeneik bijzonder geschikt voor de aanplant in haagvorm.

Strak gesnoeid staat mooi

De steeneik is van oorsprong een boom die in zijn natuurlijke habitat hoog kan uitgroeien. De jonge planten laten zich echter door vormsnoei perfect in bedwang houden en vormen op die manier strakke, compacte en aaneengesloten hagen of massieven. Twee snoeibeurten per jaar, in april en september, volstaan om een goede haagvorm te behouden. Ook lossere snoeivormen zijn mogelijk, waarbij één snoeibeurt voldoende is.

Quercus ilex haag in speelse, gebogen vorm.

 

Omheining, tuinkamer, windkering

De toepassingen van steeneik in haagvorm zijn bijzonder veelzijdig. Steeds meer tuinarchitecten passen steeneik in hun eigen tuin toe, wat ronduit veelbetekenend is. Quercus ilex hagen kunnen dienen als nagenoeg ondoordringbare tuinomheining die een volstrekte privacy waarborgt. Door verschillende snoeihoogtes toe te passen kunnen er tevens mooie, intimistische tuinkamers mee aangelegd worden. Ook in een zilt en vaak winderig zeeklimaat voelt de Quercus ilex zich thuis en wordt hij precies daarom vaak aangeplant als bijzonder resistente en groenblijvende windkering in kusttuinen.

Op alle vlakken resistent

Hugo Maes trekt jaarlijks naar Zuid-Frankrijk. Hoog in de koude heuvels van de garrigue, met zijn kalkrijke gronden, verzamelt hij de rijpe, spitse eikels van de steeneik. Deze laat hij zelf kiemen en kweekt ze op tot haagstruiken. Dankzij de zorg die met het opkweken gepaard gaat, kunnen de planten wennen aan ons klimaat en onze bodemgesteldheid en zijn ze winterhard tot zeker -18°C. Een regelmatige snoei en nauwgezette verzorging van de jonge planten zorgen ervoor dat ze uitgroeien tot mooi vertakte en dichte exemplaren, die na het verplanten snel tot hun recht komen in hun nieuwe omgeving.

Door zelf minutieus de zaden te selecteren, heeft de inlands geteelde steeneik een veel kleiner blad dan de Italiaanse importexemplaren. Het jarenlange pionierswerk van Hugo Maes heeft ertoe geleid dat steeds meer tuinarchitecten in hun bestek voorschrijven dat de planten van Belgische oorsprong moeten zijn, in het bijzonder omwille van hun mooie bladvorm en -grootte.  

Eik in de kijker: de Quercus ilex in struikvorm

Lees het gehele artikel

Hugo Maes van de gelijknamige vaste plantenkwekerij heeft in de loop der jaren een passie voor de eik ontwikkeld, meer bepaald voor de Quercus ilex (steeneik) en zijn kleinere soortgenoot de Quercus coccifera (kermeseik). Beide variëteiten doen het, vaak in struikvorm, zeer goed op onze bodem en in ons klimaat en worden met de dag populairder in Vlaamse tuinen. Het idee om zelf steeneik te kweken, deed Hugo op in een Frans Klooster. Een goddelijke ingeving?

Eigen kweek

Quercus ilex is in Zuid-Europa en Noord-Afrika één van de meest voorkomende houtige gewassen. Daarom trekt Hugo Maes jaarlijks naar Zuid-Frankrijk. Hoog op de koude heuvels van de Garrigue, met zijn kalkrijke gronden, verzamelt hij de rijpe, spitse eikels van de steeneik. Deze laat hij zelf kiemen en kweekt ze op tot struiken en haagstruiken. Dankzij de zorg die met het opkweken gepaard gaat, kunnen de planten wennen aan ons klimaat en bodemgesteldheid en zijn ze winterhard tot zeker -18°C. Een regelmatige snoei en nauwgezette verzorging van de jonge planten zorgt ervoor dat ze uitgroeien tot mooi vertakte, bossige exemplaren die na het verplanten snel aanpakken in hun nieuwe omgeving. Door zelf minutieus de zaden te selecteren, heeft de inlands geteelde steeneik een veel kleiner blad dan de Italiaanse importexemplaren. Het jarenlange pionierswerk van Hugo Maes heeft ertoe geleid dat steeds meer tuinarchitecten in hun bestek voorschrijven dat de planten van Belgische oorsprong moeten zijn, specifiek omwille van hun bladvorm en -grootte. Ook passen tuinarchitecten steeneik steeds vaker toe in eigen tuin en dit is ronduit veelbetekenend.

Wintergroen decoratief blad

Typisch voor de steeneik is zijn wintergroen en enigszins leerachtig blad, glanzend aan de bovenzijde, viltgrijzig tot zilverkleurig onderaan en gladgerand of hulstachtig getand. Quercus ilex is weliswaar wintergroen, maar kan bij langere periodes van koude gedeeltelijk zijn blad verliezen, dat echter meteen door jong en vers blad vervangen wordt.

Dit wintergroene aspect maakt de steeneik onder andere bijzonder geliefd voor het aanplanten als haag en voor massieven.

Uiteenlopende snoeivormen

Quercus ilex is traaggroeiend en leent zich hierdoor optimaal tot allerhande snoeivormen. Eén snoeibeurt per jaar volstaat om ze in bedwang te houden. Wie het strakker wil, kan best twee snoeibeurten voorzien, in het voorjaar en in het najaar. Snoeien kan probleemloos in diverse vormen: bolvormig als struik of kleine boom, gewolkt of strak rechtlijnig in blok bij moderne tuinen.. En zelfs in een nonchalante niet-gesnoeide vorm weet de steeneik nog steeds perfect te verleiden.

Breed inzetbaar

De toepassingen van Steeneik zijn nagenoeg onbeperkt. De plant is inmiddels uitgegroeid tot een geduchte concurrent voor buxusbollen, buxusmassieven en buxushagen, al dan niet grofbladig. Ook wordt steeneik steeds meer gebruikt als alternatief voor hulsthagen en haagbeuk. Of als windkering in kusttuinen. Verder doet Quercus ilex het bijzonder goed als onderbeplanting, als bodembedekker en als resistente, onderhoudsarme aanplanting op bermen en taluds. In haagvorm is de steeneik bovendien een ideale groene achtergrond voor grijsbladige beplantingen.

Quercus ilex in gewolkte snoeivorm.

 

Bijzonder resistent

Plantenziektes en -aantastingen zijn van alle tijden. De globale wereldhandel maakt echter dat insecten en ziektes uit andere continenten sneller en makkelijker naar onze contreien kunnen meereizen, waar ze bijzonder veel schade aanrichten. Denken we maar aan de oprukkende en moeilijk bestrijdbare buxusmot of ook nog de taxuskever. Ze zijn uitgegroeid tot geduchte vijanden van onze traditionele hagen en daarmee is de vraag naar resistente planten groter dan ooit voorheen. Quercus ilex is hier ongevoelig voor en biedt probleemloos het hoofd aan dergelijke bedreigingen. Daarmee werpt steeneik, naast hulst, zich op als het beste alternatief voor een traditionele buxusbeplanting.

Op maat van ons klimaat

We staan voor een aantal onafwendbare klimatologische veranderingen. Extremen steken steeds vaker de kop  op. Periodes van overvloedige regenval wisselen af met verzengende hitte en droogte. Veel planten hebben het daar lastig mee, maar niet de steeneik. Steeneik voelt zich in zijn sas in ons klimaat en zal in alle omstandigheden perfect gedijen, zolang de ondergrond maar kalkrijk en doorlatend genoeg is. Ook in het zilte en vaak winderige zeeklimaat voelt de Quercus ilex zich thuis en wordt hij precies daarom vaak aangeplant als groenblijvende windkering die winter en zomer privacy garandeert.

Miniatuurversie

De kermeseik of Quercus coccifera is een miniatuurversie van de Quercus ilex en  wordt ook wel hulsteik genoemd, omwille van zijn klein, hard en gestekeld blad.  Quercus coccifera is in alle opzichten kleiner en compacter dan de steeneik. In het Zuiden komt hij overvloedig voor als ondoordringbare onderbegroeiing in de wouden. In het voorjaar vertoont de kermeseik een zachte bronskleur. Het is in onze streken een waardevol alternatief voor de traditionele vakbeplanting. Als onderhoudsarme bodembedekker oogt de kermeseik ook bijzonder mooi als ondergroei bij bomen van steeneik.    

Voor meer info: www.vasteplantenhugomaes.be