Tagarchief: Gevelgroen

Genieten van gevelgroen, zonder werk en zonder zorgen

clabecq_wingerd_woning-uitvinder_3_groot-formaat-kopieren
Lees het gehele artikel

Grondgebonden gevelbegroening en verticale tuinen zijn in. Bij landelijke wonigen zorgen ze net voor dat extra tikkeltje charme. Maar ook in een stedelijke context valt er veel voor te zeggen. Gevelgroen heeft een positieve invloed op het binnenklimaat, vormt een waardevolle biotoop voor nuttige dieren en insecten, beschermt de muur en draagt bij tot het zuiveren van vervuilde stadslucht.

Bij individuele woningen wordt vaak gebruik gemaakt van klimop en wingerd. Maar wat als het gevelgroen je letterlijk en figuurlijk boven het hoofd dreigt te groeien? GGGreen heeft een unieke oplossing gepatenteerd, Klimopstop, die de groei op een eenvoudige manier binnen de perken houdt zonder dat je zelf continu naar de snoeischaar hoeft te grijpen.

Nood aan groeibegrenzing

Grondgebonden zelfhechtende klimplanten als klimop en wingerd zijn bijzonder sfeervol en aantrekkelijk maar bij gebrek aan groeibegrenzing doen ze op termijn soms meer kwaad dan goed. Tot nu toe was manueel bijknippen een noodzakelijk en arbeidsintensief kwaad. Klimop is een makkelijke plant die weinig eisen stelt, maar ze heeft wel als nadeel dat ze snel groeit. Zonder  gepast onderhoud of afdoende inperking groeit de plant snel over de muurbegrenzing heen en dringt ze door onder goten, afvoerbuizen of dakpannen, waar ze op termijn veel schade kan aanrichten. Wie een manuele inperking niet ziet zitten, beschikt met het Klimopstop systeem over een automatische, esthetische en bijzonder werkzame oplossing waar geen omkijken naar is.

De werking van Klimopstop

De Klimopstop groeibegrenzer is geniaal in al zijn eenvoud. Het systeem bestaat uit aluminium profielen die 10 of 17 cm uitsteken en tegen de muur bevestigd worden. Op die manier begrenzen ze de muur zowel langs boven als aan de zijkanten en vormen ze een kader waarbinnen de begroeiing gehouden wordt. De diepte van 10 cm wordt gebruikt voor driedelige wingerd. Voor klimop en vijfbladige wingerd is 17 cm diepte nodig. De profielen worden met een schrikdraadapparaat onder spanning gebracht, waardoor de jonge scheuten die tegen de profielen aangroeien, verschroeid worden. De stroom die door de planten loopt, is zeer laag, met een frequentie van 1,2 seconden. Bij aanraking voel je slechts een heel lichte tik. De aluminiumprofielen worden van de muur geïsoleerd met behulp van een rubberstrip. De werking van Klimopstop is zo efficiënt dat de stroom slechts enkele uren per dag hoeft aangezet te worden, wat makkelijk programmeerbaar is met een timer. Zo wordt het stroomverbruik beperkt tot slechts een paar euro per jaar. Het systeem verkreeg het Europese CE-keurmerk in Laboratorium De Nayer voor veiligheid en interferentie met andere toestellen. KULeuven afdeling Elektrotechniek heeft Klimopstop gedurende vier weken onderzocht en zeer efficiënt bevonden.

Internationaal gepatenteerd

De uitvinder van Klimopstop, Peter Boogaerts, is tevens zaakvoerder van GGGreen (GGGevelgroen bvba) die het systeem produceert en commercialiseert. In 2018 heeft hij voor zijn uitvinding een internationaal patent bekomen dat geldt in België, Nederland, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en de USA. Dit patent vormt het onomstootbaar bewijs van de uniciteit van het systeem.

Onderzoek en ontwikkeling

Peter Boogaerts is met Klimopstop niet over één nacht ijs gegaan. Er ging heel wat onderzoek en ontwikkeling aan vooraf. Zo werd de basisversie van de groeibegrenzer sinds  2014 aan uitvoerige testen onderworpen en werd bijkomend onderzoek verricht met universiteiten (KULeuven, UAntwerpen en UHasselt) en met onderzoeksinstellingen (WTCB, Centexbel en PCS). De vorm van de begrenzer en keuze van materialen werd verbeterd voor een vlotte installatie. Ook de werkzaamheid en de verwachte levensduur van het systeem werden geoptimaliseerd. Klimop hecht goed op viltig textiel. Als groenblijvende plant opent dit mogelijkheden voor een klimopwand als innovatieve gevel. In 2018 gaf Peter Boogaerts aan het Instituut voor Materiaalonderzoek (UHasselt / IMEC) de opdracht voor een uitgebreide chemische analyse van klimop. Deze plant bevat immers erg waardevolle grondstoffen als fenolen en terpenen. Er zijn al bestaande praktische toepassingen als wasmiddel.

Duurzaamheid

Klimopstop is alvast een systeem dat perfect past in de duurzaamheidsgedachte van vandaag. Het is gemaakt uit aluminium dat 100 % recycleerbaar is en de rubberstrips zijn vervaardigd uit gerecycleerde vrachtwagenbanden. Bovendien draagt het sterk bij tot ons woon- en leefklimaat. Wanneer vroeger iemand het onderhoud van zijn gevelbekleding niet meer zag zitten, werden de planten simpelweg gerooid, maar bleven sporen van hechting zichtbaar. Met Klimopstop kunnen de groene gevels behouden worden zonder er onderhoud, of toch zeer weinig, aan te besteden. Groengevels bieden op vele vlakken niet te miskennen voordelen. Ze hebben een isolerende werking, dus binnenshuis koeler in de zomer en warmer in de winter. Wanneer ze tegen de muur aan groeien via een klimhulp, wordt een vide gecreëerd die de muren ventileert en droog houdt. In een stedelijke context helpen ze de lucht schoner te houden, onder andere door het fixeren van fijn stof. En, geef toe, wat is er mooier dan wat extra groen tussen al het beton waarin we leven? Groengevels vormen tevens de ideale biotoop voor steeds zeldzamer wordende vogelsoorten en nuttige insecten. Klimostop werkt ook nog op een ander vlak mee een duurzamere maatschappij. Het systeem wordt immers geproduceerd in het WAAK maatwerkbedrijf te Kuurne dat kansen tot zelfontplooiing biedt aan mensen met een afstand tot de reguliere arbeidsmarkt, mensen die anders niet aan de bak zouden komen.

Installatie

Klimopstop is vrij makkelijk te installeren, maar voor een optimaal resultaat is het toch aan te raden om dit te laten uitvoeren door een professional uit de bouwsector of groenaanleg. De aluminium profielen worden geleverd met de isolerende rubberstrip, met de nodige nagelpluggen en de polymeren voor afdichting. Voor de groenprofessional is het alvast een leuk product om aan de klant voor te stellen. Veel particulieren hebben immers geen idee dat er een dergelijke oplossing op de markt is, wat de geloofwaardigheid en vakbekwaamheid van de tuinaanlegger extra in de verf zet.

Consultancy en kennisoverdracht

GGGreen helpt je in de zoektocht naar de meest geschikte planten voor elke specifieke situatie. Hoewel klimplanten in onze streek beperkt zijn tot slechts een twintigtal geslachten, is de informatie sterk versnipperd. Prof. Martin Hermy van KULeuven bundelde alle karakteristieken en klimvereisten voor klimplanten in onze regio. GGGreen stelt geschikte klimhulpen voor in meerdere prijscategorieën. Met zeer betaalbare toepassingen voor een buurtproject, of met designopties voor integratie in de architectuur. Het is de bedoeling om bouwheren, bedrijven, (tuin)architecten en bewoners te overhalen om te investeren in de juiste technieken met een maximaal rendement en voorspelbaar onderhoud. Er bestaat veel onderzoek over klimplanten en hun effect in een stedelijke omgeving. GGGreen stelt graag de onderzoeken rond klimplanten ter beschikking. Enerzijds over de groeiwijze van klimplanten, maar vooral over de vele interacties van gevelgroen met de stedelijke omgeving : bouwfysisch, meso-klimaat, fijnstof, psychologisch, effect op vastgoedwaarde enzovoort. Dit kan via een lezing of overleg rond tegeltuinen, stedelijke vergroeningstechnieken of architecturale toepassingen van groengevels.

GGGreen

GGGevelgroen bvba werd opgericht in 2013 voor de ondersteuning en de toepassing van grondgebonden gevelgroen en is actief op de markt onder de commerciële naam GGGreen. Zaakvoerder Peter Boogaerts is bosbouwingenieur (KULeuven) met aanvullende postgraduaten Milieuwetenschappen en Milieucoördinator A (UAntwerpen) en Vastgoedkunde (KULeuven). 

Groene gevels bouwstenen voor klimaatadaptieve steden

Lees het gehele artikel

Gevelgroen biedt een oplossing voor klimaatbestendige, duurzame steden: meer planten integreren op gevels is een noodzaak om extreme temperaturen, hevige regenval en een verarming van de biodiversiteit in verstedelijkte gebieden tegen te gaan. Hoe we allen muren kunnen vergroenen met planten werd wetenschappelijk gefundeerd én praktijkgericht gedemonstreerd door internationale topsprekers en specialisten van onderzoekscentra WTCB, PCS en Centexbel, Universiteit Antwerpen en beroepsorganisaties NAV, VCB, Bouwunie, AVBS en BFG op maandag 20 mei 2019 op het event ‘Groene gevels: bouwstenen voor klimaatadaptieve steden’, op het PCS te Destelbergen. De tijd van saaie grijze gevels in het straatbeeld is voorbij, luchtzuiverende muurtuinen worden de nieuwe trend.

Bruno Gobin, Directeur PCS.

 

Groene, levende gevels zijn hip. Ze verbeteren niet alleen het uitzicht, maar leveren ook een belangrijke bijdrage aan het klimaat binnen- en buitenshuis en aan de biodiversiteit. Verticaal groen draagt bij tot het zomercomfort van een gebouw en de stad door het reduceren van het hitte-eiland-effect, absorbeert geluid en zuivert fijn stof in de lucht. Groene wanden kunnen nuttig ingezet worden als geluidsscherm langs wegen of als visueel aantrekkelijk geluidsabsorptiepaneel in vergaderzalen of atria. Ze hebben de capaciteit om de levenskwaliteit van elk van ons te boosten: in ziekenhuizen of zorginstellingen kunnen ze bijdragen tot een sneller herstel of in kantoren kunnen ze de productiviteit verhogen. Het klimaat én de portemonnee zijn er dus bij gebaat. Verschillende types groene wanden zijn mogelijk. Zo zijn er grondgebonden groene wanden waarbij de planten wortelen in de bodem onderaan een gevel en LWS (Living Wall Systems) waarbij planten groeien in een organisch of inert substraat, zonder contact met de bodem. Bij Living Wall Systems is een irrigatiesysteem noodzakelijk. Deze systemen zijn dan ook prijziger dan grondgebonden groene wanden. Een overzicht van bedrijven die groene wanden plaatsen of er onderdelen voor aanbieden vindt men op de website www.gevelgroen.be.

Karl Clement, voorzitter Gebruikersgroep Groen Bouwen.

 

Nationale én internationale topsprekers deelden op de studiedag ‘Groene gevels’ op het Proefcentrum voor Sierteelt (PCS) hun kennis met de aanwezigen. De Oostenrijkse Vera Enzi, internationaal expert in groene infrastructuur, lichtte het Europese beleid toe en toonde inspirerende realisaties uit heel Europa. Het gerenommeerde Belgische architectenbureau Xaveer De Geyter Architects (XDGA) presenteerde ‘Melopee’, het Gentse voorbeeldproject van grondgebonden groene gevels. Het Italiaanse architectenbureau BOERI presenteerde de wereldwijd bekende, baanbrekende, groene projecten zoals de ‘Bosco Verticale’ in Milaan en recente projecten in de Lage Landen: een groene sociale woontoren in Eindhoven, een ‘verticaal bos’ in Utrecht en het ‘Palazzo Verde’ in Antwerpen.

Na de middag deelden vakspecialisten hun kennis over groene gevels. Thema’s als plantkeuze, innovatieve substraten en klimhulp, waterbeheer (hoeveelheid toevoerwater, kwaliteit en recyclagemogelijkheden van het afvalwater), milieu-aspecten (resultaten LCA-studie – Life Cycle Analysis), akoestiek (resultaten van metingen op groene wanden, waaruit blijkt dat ze interessant zijn voor geluidabsorptie), irrigatie & onderhoud (met presentatie van een alternatief irrigatiesysteem, ontwikkeld in Vlaanderen en praktische uitleg over het onderhoud van groene wanden), de relatie tussen vegetatie en constructie (met focus op bomen: ruimte voor wortels en aandachtspunten bij inplanting) en waterzuivering (haalbaarheidsstudie naar de waterzuiverende capaciteit van groene wanden) kwamen aan bod.

Roeland Samson, UniversiteitAntwerpen.

 

Prof. Roeland Samson van Universiteit Antwerpen demonstreerde één van de belangrijkste troeven van groene gevels: verticale tuinen zuiveren lucht van fijn stof en polluenten. Hij presenteerde de resultaten van wetenschappelijk onderzoek dat dit onderbouwt en gaf aan wat de aandachtspunten zijn om de luchtzuiverende eigenschappen van groene gevels te optimaliseren. Zo spelen o.a. de inplanting en de plantkeuze een grote rol. Het komt er dus niet alleen op aan om op welbepaalde plaatsen groene wanden te creëren, maar ook ze op een specifieke manier op te bouwen. Simon Perneel, voorzitter van de Belgische Federatie Gevel- en Dakgroen keek vooruit naar de toekomst. Zullen we evolueren naar blauwgroene steden, met meer water en meer vegetatie? Welke kansen biedt dit voor welzijn en welvaart in Vlaanderen? Het project EcoCities van UHasselt brengt de ecosysteemdiensten van groene gevels en groendaken in kaart en zal een tool opleveren waarmee de economische valorisatie van groene wanden becijferd zal kunnen worden. Ongetwijfeld zeer interessant voor o.a. lokale besturen. Ir.-architect Filip Dobbels, projectcoördinator ‘Groen Bouwen’ bij het WTCB rondde de studiedag af met een synthese van de resultaten van het onderzoeksproject ‘Groen Bouwen, groene gevels voor duurzame gebouwen en steden’. Met steun van de Vlaamse overheid (Vlaio) werd gedurende vier jaar door het Belgische onderzoekscentrum voor de bouwsector (WTCB), onderzoekscentra voor sierteelt (PCS) en textiel (Centexbel), Universiteit Antwerpen en beroepsorganisaties van architecten, bouw- en tuinaannemers (NAV, VCB, Bouwunie, AVBS, BFG) kennis over gevelgroen opgebouwd. Dankzij het onderzoek ‘Groen Bouwen’ is er in Vlaanderen meer objectieve en gefundeerde kennis over de voordelen en uitdagingen van groene wanden en een sterkere knowhow van de technieken en aandachtspunten. Bestaande systemen, technieken en materialen werden geoptimaliseerd en nieuwe werden ontwikkeld. Innovaties werden onderzocht, zodat hun implementatie in de praktijk vergroot kan worden. Zo kan een groeibegrenzer helpen om een grondgebonden groene gevel binnen de perken te houden en snoeiwerk te reduceren. Door middel van SAP (super absorberende polymeren) kan de kwaliteit van substraten gevoelig verbeterd worden, waardoor groene wanden minder gevoelig worden aan langdurige droogte. Uit het onderzoek blijkt de bestrijding van de taxuskever mogelijk door het toedienen van nematoden – microscopisch kleine aaltjes – via het irrigatiewater, wat het onderhoud vergemakkelijkt. Door het onderzoek kan het plantensortiment voor groene wanden verfijnd en uitgebreid worden. Irrigatiesystemen kunnen nu ook in Vlaanderen opgebouwd worden, zonder noodzakelijke tussenkomst van buitenlandse bedrijven. Klimhulp hoeft niet uit inox opgebouwd te worden, ook innovatieve alternatieven op basis van textiel zijn mogelijk. Innovatieve sensortechnologie kan helpen om LWS ‘smart’ op te volgen en de irrigatiehoeveelheid af te stemmen op de behoefte in functie van het klimaat. De kost van groene wanden kan beheerst worden door een verstandig ontwerp waarbij de toegankelijkheid voor onderhoud een grote rol speelt en door waar mogelijk te streven naar relatief eenvoudige, robuuste oplossingen die niet complexer zijn dan nodig. Zo kunnen groene wanden op grotere schaal in Vlaanderen toegepast worden. Ook in hoge appartementsgebouwen kan op vandaag groen geïntegreerd worden. Een bekend voorbeeld hiervan is de ‘Bosco Verticale’ in Milaan van architect Boeri, maar anno 2019 zijn dergelijke projecten ook in Vlaanderen realiseerbaar, de knowhow is nu opgebouwd.

Via de projectwebsite www.gevelgroen.be worden de resultaten van het project verder verspreid. Je vindt er een actueel overzicht van realisaties in Vlaanderen. Een neutrale bestektekst, wat het architecten gemakkelijker maakt om groene wanden in hun projecten te integreren, een plantenlijst en wetenschappelijke rapporten zullen er eind oktober 2019, bij afloop van het project, beschikbaar zijn. Zoals op de studiedag werd aangetoond bieden groene wanden effectief een belangrijke meerwaarde voor steden, vooral op plaatsen met een hoge fijnstofconcentratie en/of geluidsniveau. Ze vormen bouwstenen voor klimaatadaptieve steden. Daarom worden ze best sterker gepromoot, bv. via subsidies in functie van de locatie. De nog relatief jonge sector van groene wanden in Vlaanderen is dankzij het onderzoek en ontwikkeling van de laatste jaren volwassener geworden en staat klaar om een veel groter aantal en meer kwalitatieve groene wanden te realiseren. Laten we met z’n allen deze kans grijpen om stedelijke gebieden in Vlaanderen te vergroenen en onze welvaart en welzijn samen te verhogen.