Platform voor de tuin- en groenprofessional
Steeds meer bedrijven en organisaties kijken anders naar eigendom. In plaats van producten te kopen, kiezen ze er vaker voor om ze te huren of te delen. Die evolutie maakt deel uit van een bredere beweging richting circulaire economie, waarin efficiënter omgaan met grondstoffen centraal staat.
In Vlaanderen probeert de Green Deal Huren en Delen die omslag te versnellen. Het initiatief brengt bedrijven, kennisinstellingen, overheden en burgerinitiatieven samen om nieuwe modellen rond gedeeld gebruik van producten te ontwikkelen. Volgens Lieven D’hont, coördinator van WijDelen – de vzw achter de Green Deal – is samenwerking daarbij essentieel. “De omslag naar huren en delen is een systeemuitdaging. Je hebt producenten, retailers, verhuurbedrijven en gebruikers nodig om dat samen te realiseren. Met de Green Deal brengen we al die actoren samen om nieuwe modellen te ontwikkelen.” Het doel is duidelijk: de huur- en deelmarkt versterken en van gedeeld gebruik een volwaardig alternatief maken voor kopen.
Een van de ondernemers die deze evolutie van dichtbij meemaakt, is Frederic Lietaer, zaakvoerder van machinebouwer Eliet. Het familiebedrijf produceert onder meer tuinmachines voor professionele gebruikers. Volgens Lietaer is het klassieke verkoopmodel niet altijd de beste oplossing. “Voor sommige nichemachines is het simpelweg niet logisch dat elke gebruiker er één aankoopt”. Bepaalde gespecialiseerde machines worden immers maar sporadisch ingezet. Daardoor kiezen veel bedrijven ervoor om de investering uit te stellen of helemaal niet te doen. Daar komt het zogenaamde ‘product as a service’-model in beeld. In plaats van een machine te verkopen, biedt een fabrikant dan de dienst aan die het toestel levert. Klanten betalen voor gebruik, niet voor bezit. Volgens Lietaer heeft dat model vooral potentieel in sectoren waar machines duur zijn en maar af en toe nodig zijn.
Een concreet voorbeeld van zo’n nichetoepassing is de Jetzer, een gespecialiseerde machine van Eliet voor het verwijderen van vilt en organisch materiaal uit gazons. Het toestel levert bijzonder efficiënte resultaten, maar wordt in de praktijk slechts op specifieke momenten gebruikt, bijvoorbeeld bij intensief gazonherstel of renovatie.
Net daardoor is het niet altijd economisch interessant om de machine zelf aan te kopen. Voor veel groenprofessionals kan een huur- of deelmodel daarom een logische oplossing zijn. Het maakt hoogwaardige technologie toegankelijk zonder grote investeringen, terwijl de machine optimaal benut wordt.
Studies tonen bovendien aan dat gezinnen en bedrijven vaak veel spullen bezitten die het grootste deel van de tijd ongebruikt blijven. Door die producten te delen of te huren, kan de levensduur ervan beter benut worden. Dat levert niet alleen economische voordelen op, maar ook ecologische. “Huren en delen is een antwoord op overconsumptie en overproductie”, zegt D’hont. “Door producten beter te benutten hebben we er minder nodig en gebruiken we grondstoffen efficiënter.” Volgens hem gaat het bovendien niet alleen om besparen, maar ook om anders kijken naar bezit. “Onze ambitie is simpel: van huren en delen de norm maken. Niet alleen koopkracht telt, ook gebruikskracht. Voor veel toepassingen is toegang tot een product belangrijker dan het eigendom ervan.”
Toch zijn er nog uitdagingen. Volgens Lietaer vraagt een deeleconomie ook een mentaliteitsverandering. “We moeten leren om meer respect te hebben voor materiaal dat we lenen of huren”. Wanneer gebruikers minder zorg dragen voor gedeelde producten, kan dat negatieve ervaringen veroorzaken en het vertrouwen in het systeem ondermijnen. Daarnaast blijft de bekendheid van huur- en deelmodellen nog relatief beperkt. Veel bedrijven en consumenten zijn nog niet vertrouwd met de mogelijkheden of twijfelen over praktische aspecten zoals logistiek, verzekeringen of beschikbaarheid.
Net daarom wil de Green Deal Huren en Delen experimenten en samenwerkingen stimuleren. Sinds de start hebben tientallen organisaties zich aangesloten om nieuwe businessmodellen te testen, kennis uit te wisselen en pilootprojecten op te zetten. De ambitie is om huren en delen uit de niche te halen en te laten uitgroeien tot een volwaardig onderdeel van de economie. Want in een wereld waar grondstoffen schaarser worden en duurzaamheid steeds belangrijker wordt, lijkt één ding duidelijk: de toekomst draait niet alleen om wat we bezitten, maar vooral om hoe we gebruiken.
