Beton is het meest gebruikte bouwmateriaal ter wereld en is verantwoordelijk voor bijna 8% van de wereldwijde CO2-uitstoot. De sector is dus verplicht om zichzelf heruit te vinden. Ze zet volop stappen om haar ecologische voetafdruk te verkleinen. Bij Beton de Lomme in Rochefort gebeurt dat via innovatie in de productieprocessen en in de technische en esthetische kwaliteit van de producten. Daarnaast zet het bedrijf sterk in op een grotere betrokkenheid van medewerkers bij het beleid. Jacky Chalon, directeur van de studiedienst, licht toe.
In de prefabsector zijn er twee soorten beton, volgens twee verschillende ontkistingsmethodes: onmiddellijke ontkisting en vertraagde ontkisting. “Onmiddellijke ontkisting is mogelijk met relatief droog beton, dat mechanisch in de mallen wordt geperst”, legt Jacky Chalon uit. Die sterk geautomatiseerde techniek wordt gebruikt voor grote reeksen, onder meer betonblokken, bekistingsblokken en lijmblokken.
Vertraagde ontkisting werkt met vloeibaar gestort beton. “Daarbij kan de ontkisting pas later gebeuren, na de volledige uitharding van het beton. Daardoor zijn slechts één of twee productiecycli per dag mogelijk, afhankelijk van de verhardingssnelheid. Deze methode wordt vooral gebruikt voor elementen in gewapend beton, zoals L-vormige keerelementen, of voor specifieke stukken zoals dekstenen, bushokjes en maatwerk.”
Door de voorbereiding en verwerking van het beton nauwgezet op te volgen, garandeert de fabriek een hogere kwaliteit dan bij beton dat op de werf wordt gestort. “Vloeibare betonsoorten zijn vandaag zelfverdichtend en hoeven niet meer getrild te worden. Ze hebben een zeer hoge dichtheid, minimale wateropname en hogere sterkte.”
Duurzaamheid slaat niet alleen op de producten en gebruikte technieken, maar ook op de manier waarop het bedrijf dagelijks functioneert. Beton de la Lomme koos voor een participatieve aanpak, gebaseerd op ESG-criteria. “Dat is een manier van werken die niet alleen op winst gericht is. Winst is nodig, maar mag niet ten koste gaan van het welzijn van het personeel en evenmin van het milieu”, aldus Chalon. “We hanteren nu een participatief model, dat medewerkers de mogelijkheid geeft om actief mee te denken. Zo kunnen zij mee bijdragen aan de beslissingen van het management.”
Het bedrijf installeerde drie werkgroepen die rond innovatie werken op het vlak van onderzoek en ontwikkeling, sales en productie. “Op die manier brengen we kennis en ideeën uit verschillende afdelingen samen. Die kruisbestuiving zorgt voor een meer innovatieve en oplossingsgerichte mindset.”


De productinnovatie werkt aan een verbeterde kwaliteit, op verscheidene vlakken. Traditioneel grijs beton gaat lang mee, maar heeft de neiging om na verloop van tijd groen te verkleuren. Chalon: “Structureel is beton zeer duurzaam. Esthetisch ligt dat anders. Om dat probleem aan te pakken, ontwikkelt de R&D-afdeling verschillende afwerkingen. Denk aan uitgewassen beton waarbij de granulaten zichtbaar blijven, beton met structuurmatrijzen, begroeide afwerkingen zoals Green Wall, een leisteenbekleding of een afwerking met de uitstraling van cortenstaal.”
Tegelijk neemt ook de technische performantie op de werf toe, onder meer met de gefreesde lijmblokken Rectilom. “Een gelijmde Rectilom-muur is sterker dan een muur van traditioneel metselwerk. Vooral de plaatsingssnelheid van gelijmde blokken is veel groter”, klinkt het. “Ook de ergonomie werd trouwens verbeterd door het toevoegen van grijpgaten.”
Wat de ecologische voetafdruk betreft, moet beton over zijn volledige levenscyclus worden geanalyseerd. “Beton ondergaat na verloop van tijd een natuurlijk carbonatatieproces. Dat fenomeen zorgt ervoor dat het product een deel van de CO2 die bij de productie werd uitgestoten opnieuw kan opnemen. We spreken toch over 10 tot 30 procent heropname”, stelt Chalon, die betreurt dat beton soms vaak een negatief imago heeft.
De toekomst ligt volgens hem in andere samenstellingen. “We testen momenteel alternatieve bindmiddelen om met minder cement te produceren, of zelfs helemaal zonder cement. Door de grondstoffencrisis zet de industrie ook in op circulaire economie. Grondstoffen zoals zand en zelfs steen worden almaar schaarser. We zullen dus meer reststoffen moeten recycleren om ze om te zetten in nieuwe grondstoffen.”
Het beton van de toekomst zal steeds geavanceerder worden en evolueert geleidelijk aan naar low carbon of zelfs CO2-negatief. Dat betekent dat het meer broeikasgassen zal opnemen dan het produceert. Chalon is ervan overtuigd dat Wallonië zich kan onderscheiden. “We hebben potentieel in Wallonië. En we hebben de ambitie om te innoveren en vooruit te gaan.”
Meer weten over de trends en evoluties in beton? Beluister dan ook de podcast met Jacky Chalon via www.gww-bouw.be
