Platform voor de tuin- en groenprofessional
Wil je de natuur helpen en zoveel mogelijk inheems leven aantrekken? Dan is één grote vijver niet altijd de beste keuze. Meerdere kleine vijvers zorgen samen voor meer biodiversiteit en maken van de tuin een aantrekkelijk leefgebied voor planten en dieren.
Meerdere vijvers creëren verschillende omstandigheden, zoals variatie in diepte, zonlicht, plantensoorten en waterkwaliteit. Daardoor vinden meer soorten dieren en planten een geschikte leefplek. Sommige soorten verkiezen warm en zonnig water, terwijl andere beter gedijen in koelere en schaduwrijke omstandigheden.
Een vijvercluster is ook robuuster. Als één vijver droogvalt, vervuilt of dichtgroeit, blijft er in de andere vijvers nog leefgebied over. Dat maakt het geheel beter bestand tegen extreme weersomstandigheden.
Veel insecten, zoals libellen en waterkevers, en amfibieën gebruiken kleine poelen als voortplantingsplek. Ondiepe vijvers warmen sneller op, wat ideaal is voor larven en kikkervisjes in het voorjaar.
Door meerdere vijvers te combineren, ontstaat een netwerk waarin dieren zich makkelijker kunnen verplaatsen. Dat is belangrijk voor genetische uitwisseling en de overleving op lange termijn. Amfibieën leggen bijvoorbeeld maar beperkte afstanden over land af.
Een grotere vijver blijft nuttig voor soorten zoals vissen en watervogels, die meer ruimte en diepte nodig hebben. De beste oplossing is daarom een combinatie: één grotere vijver met daaromheen meerdere kleinere poelen.
Een zwemvijver is in feite een grote vijver. De filterende moeraszone kan biologisch extra aantrekkelijk gemaakt worden door te werken met gevarieerde waterdieptes boven het substraat en een rijke, overwegend inheemse beplanting. Maar het kan nog beter: leg ernaast minstens één (en liefst meerdere) kleine vijvers aan. Dat is essentieel voor de voortplanting van heel wat waterdiertjes.
Die kleinere vijvers kun je relatief eenvoudig zelf aanleggen. Met kleinere stukken (rest)folie kun je al aan de slag. Gebruik bij voorkeur EPDM-folie en plaats altijd een beschermvlies onder de folie om beschadiging door wortels of stenen te vermijden. Je kunt ook werken met kuipen in polyester of PE. Zelfs eenvoudige metselkuipen van ongeveer 70 liter zijn perfect bruikbaar in een clustervijvertuin.
Let er bij de aanleg op dat de vijverranden iets hoger liggen dan het omliggende gazon of terras. Zo voorkom je dat voedselrijk water vanuit de tuin in de vijvers stroomt. Zorg er ook voor dat de vijvers mooi horizontaal liggen.
Je kunt enkele vijvers met elkaar verbinden via een beekloopje. Dat zorgt voor extra ecologische dynamiek en meer variatie in het systeem. Kleine watervalletjes voegen bovendien een rustgevend geluid toe…en al snel proberen zangvogels het kabbelende water te overstemmen met hun eigen lied.
