Platform voor de tuin- en groenprofessional
Steeds meer mensen nemen afscheid van het klassieke, strak gemaaide gazon en kiezen bewust voor een biodivers alternatief. Die evolutie zien we al een tijdje in particuliere tuinen, en ze zet zich nu ook door in parken, openbare groenzones en zelfs op golfterreinen. Wat vroeger vaak als ‘slordig’ werd bestempeld, krijgt vandaag steeds meer waardering als ecologisch waardevol.
Een traditioneel gazon ziet er verzorgd uit, maar de aanleg en het onderhoud brengen vaak een flinke milieubelasting met zich mee. Intensief maaien, beregenen en bemesten, al dan niet in combinatie met andere middelen, kunnen leiden tot bodemverarming, watervervuiling en een afname van biodiversiteit. Het biodiverse gazon biedt hiervoor een duurzamer alternatief.
Een biodivers gazon herbergt aanzienlijk meer planten- en diersoorten dan een klassieke grasmat. Door te werken met een mix van grassen, aangevuld met bloeiende kruiden zoals klaver, ontstaat een leefomgeving met voedsel, beschutting en nestgelegenheid voor vogels, egels, vlinders en allerlei bestuivende insecten.
Daarnaast heeft dit type gazon minder onderhoud nodig. Minder maaibeurten, minder waterverbruik en minder nood aan meststoffen drukken de kosten en verkleinen de ecologische voetafdruk. Doordat vooral inheemse soorten worden gebruikt die aangepast zijn aan de lokale omstandigheden, is beregening slechts in beperkte mate nodig. En minder maaien met benzine-aangedreven machines betekent bovendien een lagere CO2-uitstoot en minder luchtvervuiling.
De voordelen gaan verder dan alleen biodiversiteit. Een gevarieerde plantensamenstelling stimuleert het bodemleven en verbetert dankzij verschillende worteldieptes de bodemstructuur, de waterinfiltratie en de nutriëntenuitwisseling. Inheemse grassen en kruiden met sterke wortelstelsels helpen bovendien erosie voorkomen, vooral op hellingen en open terreinen.
Ook op het vlak van koolstofopslag speelt een biodivers gazon een rol. Diepwortelende bloemen en kruiden leggen koolstof langdurig vast in de bodem, waardoor het gazon fungeert als een natuurlijke koolstofput en bijdraagt aan de strijd tegen de klimaatverandering. Tot slot verhoogt een doordacht aangelegde biodiverse tuin de uitstraling en de waarde van woningen en bedrijfsterreinen, en hebben groene omgevingen een positief effect op stress, stemming en concentratie.
Een biodivers gazon kan op twee manieren worden aangelegd: door een bestaande grasmat om te vormen of door in te zaaien op kale grond. In het eerste geval volstaat het vaak om minder te maaien en te bemesten, waardoor kruiden zoals madeliefje, klaver en paardenbloem spontaan de kans krijgen om te verschijnen. Wie dat proces wil versnellen, kan in het najaar het gras kort maaien, verticuteren en een aangepast bloemenmengsel inzaaien, zonder bijkomende bemesting.
Bij inzaai op kale grond krijgt het najaar de voorkeur, met het vroege voorjaar als goed alternatief. Belangrijk daarbij zijn een minimale bodembewerking, het gebruik van een vals zaaibed en het respecteren van de aanbevolen zaaidichtheden (ongeveer 2 g/m² op droge gronden en 1,5 g/m² op zwaardere bodems). Wie meer zaait dan aanbevolen, geeft vooral de snelkiemende soorten een voordeel. Zij nemen de beschikbare ruimte in ten koste van soorten die meer tijd nodig hebben om te ontkiemen, met als gevolg een minder biodivers gazon.
Het onderhoud blijft beperkt: maaien om de twee à drie weken op 7 à 8 cm, het maaisel afvoeren en enkel beregenen tijdens de aanlegfase of bij extreme droogte. Mulchmaaien wordt afgeraden omdat dit de bodem verrijkt en grassen opnieuw dominant maakt.
Door te kiezen voor een biodivers gazon in tuinen, parken of golfterreinen draagt u als groenprofessional actief bij aan een veerkrachtig ecosysteem en een duurzamere inrichting van de ruimte.
